بررسی چگونگی رویارویی امام علی (ع) با مسائل کلامی، در نهج‌البلاغه

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 1 دقیقه)

 

چکیده

در دوران رسالت پیامبر (ص)، اندیشه‌های فکری و کلامی، مسلمانان را با مشکل چندانی مواجه نمی‌کرد، اما با رحلت ایشان و در پی تحولات سیاسی و اجتماعی گسترده‌ای که جامعه اسلامی به خود دید، مسائل عقیدتی گاه نه به عنوان باور شخصی مسلمان، بلکه نماد جریانی انشعاب‌یافته از امت یکپارچه اسلامی به شمار می‌آمد. در این میان، امام علی (ع) گو اینکه از حکومت کنار گذاشته شد و عرصه برای ایشان تنگ آمد، اما چون حکومت فقط یکی از شئون امامت است، در دوران عزلت، به قدر میسور، اندیشه‌های صحیح کلامی را تبیین کرد

کنکاشی در جریان تفکر شیعی در ایران نیمۀ اول قرن هفتم (آثار و افکار محمد بن حسین بن حسن رازی آبی)

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 1 دقیقه)

چکیده
شناخت تفکر شیعی در ایران میان قرن‌های ششم تا نهم هجری، همچنان نیازمند شناخت بهتر شخصیت‌ها و آثار شیعیانی است که هدایت جامعۀ تشیع را در ایران مرکزی، حد فاصل سبزوار، استرآباد، ری، آوه و فراهان، قم و کاشان تا سمنان و دامغان بر عهده داشته‌اند. یکی از این چهره‌ها که در دو سه دهۀ اخیر، ‌اندکی شناخته شده و همچنان، آثار ناشناخته‌ای دارد، محمد بن حسین رازی آبی (زنده در 630ق) است. وی نویسندۀ کتاب تبصرة العوام است که بیش از نزدیک پنج قرن، به نام شخص دیگری شناخته می‌شد. از وی آثاری در کلام و فقه یافت

اعتقادات امامیه از منظر شهید اول

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 1 دقیقه)

شهید اول از عالمان برجسته شیعه در سده‌های میانی، در مکتب کلامی حله، بود. وی، افزون بر تبحر و جایگاهی بلند در دانش فقه، در حوزه اعتقادات نیز صاحب‌نظر بود. شهید با طرح روشمند مباحث فکری کوشید نیاز‌های مطرح در عصر خود را پاسخ دهد. وی در این زمینه به نوآوری‌هایی نیز دست یافت. با مراجعه به رساله‌های کلامی وی درمی­یابیم که وی از روش‌ها و استدلال‌های عقلی برای اثبات و اتقان مباحث اعتقادی بهره فراوانی برده است؛ هرچند از توجه و استناد به ادله نقلی نیز غافل نیست. همچنین، می‌کوشد مسایل اعتقادی را مختصر و

حامی و پشتیبان وفادار ولایت(ابوایوب انصاری)

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 1 دقیقه)

ابو ایوب از طرق گوناگونی ولایت علی علیه السلام را اظهار می كرد و سخنان پیامبر را در این زمینه در مواقع لازم بازگو می نمود تا حقایق روشن گردد و جای عذر و بهانه برای كسی باقی نماند .

گواهان عادل
در سال 35 هجری كه امیر مؤمنان علی علیه السلام وارد كوفه شد، در همه جا سخن از فضایل علی علیه السلام بود و این كه پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله او را بر تمام صحابه مقدم می شمرد، ولی گروهی در این مورد شك نموده تقدم علی علیه السلام را بر دیگران باور نمی داشتند، و تا حدی حق با آنها بود زیرا شهر كوفه پس از

وقایع کربلا در یوسفیه حاج‌میرزا هادی نایینی

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 1 دقیقه)

 

چکیده

مرثیه در ادب فارسی سابقه‌ای دیرینه دارد. سرودن مراثی و مناقب برای ائمهٔ اطهار، به‌ویژه امام حسین (ع)، در دورهٔ صفویه و قاجار رونق بسیار داشت. حمایت دربار از سوگ‌سروده‌های مذهبی سبب شد بسیاری از شاعران و نویسندگان در این زمینه طبع‌آزمایی کنند. یکی از مرثیه‌سرایان پرکار و کم‌شناختهٔ دوره قاجار حاج‌میرزا هادی نایینی است که در قرن سیزدهم هجری قمری می‌زیست. از زندگی وی اطلاعات دقیقی در دست نیست، ولی آثار فراوانی از وی به جا مانده است. این پژوهش ویژگی‌های یوسفیه، اثر میرزا هادی نایینی را

ماه هاشمیان/ ویژگی های فردی حضرت عباس (ع)

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 1 دقیقه)

 

 
ویژگی های جسمی

حضرت عباس (ع) دارای زیبایی ویژه ای بود و چهره دلربایش، هر بیننده ای را به تحسین وامی داشت. او چون ماه تمام، در میان هاشمیان می درخشید. جدّ او، عبد مناف را «ماه مکه» و عبداللّه، پدر پیامبر اکرم (ص)را «ماه حرم» می خواندند. حضرت عباس (ع) نیز «ماه بنی هاشم» لقب گرفت تا لقب گویایی برای چهره رعنا و دلکش او باشد. گذشته از آن، در بین بسیاری از گزارش های تاریخی در راستای ویژگی های جسمی حضرت عباس (ع) آمده است:

«کانَ العَبَّاسُ (ع)

کنکاشی در جریان تفکر شیعی در ایران نیمۀ اول قرن هفتم (آثار و افکار محمد بن حسین بن حسن رازی آبی)

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 1 دقیقه)

چکیده
شناخت تفکر شیعی در ایران میان قرن‌های ششم تا نهم هجری، همچنان نیازمند شناخت بهتر شخصیت‌ها و آثار شیعیانی است که هدایت جامعۀ تشیع را در ایران مرکزی، حد فاصل سبزوار، استرآباد، ری، آوه و فراهان، قم و کاشان تا سمنان و دامغان بر عهده داشته‌اند. یکی از این چهره‌ها که در دو سه دهۀ اخیر، ‌اندکی شناخته شده و همچنان، آثار ناشناخته‌ای دارد، محمد بن حسین رازی آبی (زنده در 630ق) است. وی نویسندۀ کتاب تبصرة العوام است که بیش از نزدیک پنج قرن، به نام شخص دیگری شناخته می‌شد. از وی آثاری در کلام و فقه

تعامل خواجه نصیر الدین طوسی و اسماعیلیان

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 1 دقیقه)

درباره خواجه نصیرالدین طوسی، فیلسوف، متکلم و دانشمند قرن هفتم، بسیار گفته اند و نوشته اند، اما هنوز نقاط ابهامی در زندگی او وجود دارد; از جمله این ابهام ها مذهب وی است: با توجه به این که وی حدود سی سال با اسماعیلیان زیسته، و نیز تحقیقات و کتاب هایی بر طبق مشرب باطنیان نگاشته است، آیا در این مدت بر مذهب خود (شیعه امامی) باقی بوده یا به کیش اسماعیلی نزاری گرویده است؟

اگرچه کتاب ها و مقاله های بسیاری درباره خواجه نوشته شده است، ولی همچنان لازم است در این زمینه تحقیقات مفصل تری انجام گیرد

بررسی مقایسه‌ای آرای صفار و صدوق در ترازوی عقل‌گرایی

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 1 دقیقه)

 

چکیده
متفکران از لحاظ نوع نگاه به منابع تفکر دینی و بر مبنای رویکرد و روش‌شناسی، با عنوان عقل‌گرا و نص‌گرا دسته‌بندی می‌شوند. محمد بن حسن صفار و شیخ صدوق در میان متکلمان و اندیشمندان متقدم امامیه در شهر قم، از جایگاه ممتازی برخوردارند. در عین حال که هر دو، در شمار متکلمان نص‌گرا قرار داشته و کار اصلی آنها نقل و نشر حدیث و تألیفات حدیثی بوده است ولی باید توجه داشت که عملکرد عقل‌گرایانه آنها در یک تراز نبوده و مقدار بهره‌گیری شیخ صدوق از عقل در معارف دینی بیشتر از صفّار بوده است. شیخ صدوق

فدائی امامت رفاعة بن شداد بجلی

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 1 دقیقه)

فدائیان امامت

رفاعة در دوران معاویه
پس از شهادت امیرالمؤمنین علیه السلام، وضعیت سیاسی به نفع معاویه تغییر یافت و حكومت امام مجتبی علیه السلام، در دام نیرنگ دشمنان مكار و پیمان شكنی دوستان كج مدار گرفتار آمد (1) و از ادامه حكومت بازماند. هنگامی كه معاویه در آستانه رسیدن به آرزوهای خود به سر می برد و می رفت تا با از بین بردن شیعیان و مؤمنان راستین، اساس دین خدا را دگرگون كرده و به سلطنت اموی رنگ ابدی بخشد، پذیرش صلح، از سوی امام حسن علیه السلام جان و مال شیعیان را از خطر نابودی رهانید و به