عرفان خراسان و ابن‌عربی؛ تفاوت‌های سلوکی

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 22 - 44 دقیقه)

چکیده
خراسان به دلایلی چون دوری از مرکز خلافت، همواره مرکز تصوف بوده است، چنان‌که شیعیان و معارضان سیاسی نیز به آن توجه داشته‌اند. تصوفی که امروزه از آن یاد می‌شود، حاصل واکنش‌های مکتب خراسان در برابر ابن‌عربی و شارحانش، چه در سلوک و چه در نظر (وحدت وجود)، است. نوع سلوک مشایخ خراسان در...

ادامه مطلب...

علم اخلاق از ديدگاه قدماء و معاصرين

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 5 - 9 دقیقه)

اخلاق عبارت است از تعديل غرايز و عواطف و رعايت حق و عدالت. عالي ترين تعريفي كه براي واژه عدل كرده‌ اند عبارت است از‌«قرار دادن هر چيز در محل خويش» با توجه به اين تعريف محبت و شفقت در جاي خويش يك عمل اخلاقي است و خشم و غضب هم در جاي خود يك دستور اخلاقي، شهوت در جاي خود...

ادامه مطلب...

فضائل ماه رمضان

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 6 - 11 دقیقه)

«رمضان» در لغت از «رمضاء» به معنای شدت حرارت گرفته شده و به معنای سوزانیدن می باشد.(1) چون در این ماه گناهان انسان بخشیده می شود، به این ماه مبارک رمضان گفته اند.

پیامبر اکرم(ص) می فرماید: «انما سمی الرمضان لانه یرمض الذنوب؛(2) ماه رمضان به این نام خوانده شده است،...

ادامه مطلب...

بررسی توسل و طلب شفاعت و یاری از امامان شیعه

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 22 - 44 دقیقه)

ابوسعید ابوالخیر (357-440ق)، از عارفان شاخص دوران سامانی و غزنوی است که سهمی ویژه در رواج مفاهیم عرفانی در شعر فارسی داشته است. اشعار عرفانی منسوب به او، اغلب در نسخ متأخر جمع‏آوری شده؛ با این حال با تحلیل آن‌ها، می‌توان سیری از چگونگی و محدوده زمانی ورود مفاهیم شیعی به رباعیات...

ادامه مطلب...

مخالفت با شیعیان، عامل تغییر سنت‌های نبوی

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 22 - 44 دقیقه)

چکیده
بعد از قرآن کریم، سنت نبوی ارزشمندترین منبع برای مسلمانان است که حفظ آن و خودداری از بدعت در آن، همواره مورد تأکید پیامبر اکرم (ص) بوده است، تا جایی که برخی از اهل سنت، آن را ثقل دوم در حدیث ثقلین دانسته­اند. علی‌رغم اهتمام مسلمین به حفظ سنت و پیروی از آن، شواهد فراوان حاکی از تغییرات تأثربرانگیزی در آن است؛ به‌گونه­ای...

ادامه مطلب...

صداقت و راستی

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 9 - 18 دقیقه)

صداقت و راستی از خصوصیات عالی اخلاق انسانی است كه در آموزه های اسلامی از زمینه های اساسی ارجمندی و نیك بختی انسان شناخته شده است. پیشوای صادقان و مولای متقیّان، صداقت را ارجمندترین و والاترین صفت،(2) معرّفی كرده و از راستگویی به عنوان اساس هر نوع اصلاحِ فردی و اجتماعی نام...

ادامه مطلب...

عوامل تغییرات اجتماعی درنهج البلاغه

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 14 - 28 دقیقه)

1- ایمان و عقاید
در كلمات امیرالمؤمنین علیه السلام ادیان، بخصوص دین مبین اسلام، به عنوان عامل كلی تغییر در جوامع معرفی شده است. در برخی عبارات به طور كلی، درباره دین بحث شده و از تحرك آفرینی و تحول زایی آن یاد شده است. طبق بیانات حضرت، وقتی در یك جامعه عقاید و ارزش های دینی میان مردم جریان نداشته باشد، پراكندگی و تفرق اجتماعی...

ادامه مطلب...

عرفان شیعی یا عرفان شیعه

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 8 - 15 دقیقه)

چهار روایت از نسبت تشیع با عرفان:همگان تا حدودی با رابطه نزدیک عرفان با مذهب شیعه آشنا هستند. اما آیا عرفان جداگانه‌ای برای شیعیان وجود دارد؟ آیا اساساً اصطلاح «عرفان شیعی» قابل وضع است؟ یعنی می‌توان گفت معانی و مفاهیمی جداگانه یا برجسته از عرفانِ عام به‌طور کل، و عرفانِ...

ادامه مطلب...

بررسی مفهوم و حقیقت رضا

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 6 - 12 دقیقه)

رضا به محبت بستگی دارد؛ اگر محبت حاصل شد رضایت هم حاصل می آید و چنانچه رضا متعلق به محبوب باشد، این محبت، به رضای الهی از قضا و قدر می انجامد؛ زیرا می داند که دوست برای دوست جز خیر نمی خواهد. امام صادق(ع) فرمود: «آگاه ترین مردم به خدا، راضی ترین آنها است از خدای عزوجل. حضرت...

ادامه مطلب...

شریعت، طریقت، حقیقت

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 9 - 17 دقیقه)

از جمله بحث‌های کلیدی در کل عرفان اسلامی، بحث «شریعت، طریقت و حقیقت» است. این بحث از ابعاد مختلف قابل توجه و دقت است، زیرا هم نگرش عرفا از دین تبیین می‌شود و هم نسبت عرفان عملی و عرفان نظری با یکدیگر و نسبت آن دو با دین و جایگاه آنها در اسلام مشخص می‌گردد و هم از جهتی با خاستگاه...

ادامه مطلب...