نقد اتهام نبی‌انگاری امام نزد امامیه

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 1 دقیقه)

242b

چکیده

در برخی از آثار وهابیت، باور به نبوت پیشوایان شیعه، به امامیه نسبت داده شده، که نوعی زمینه‌سازی برای تکفیر شیعیان است. پرسش اساسی نگاشتهٔ حاضر این است که وهابیت با چه دستاویزی این انگاره را به شیعه نسبت می‌دهد؟ نبی‌انگاری امام نوعی غلو در شأن و جایگاه امام است. مدعی چنین عقیده‌ای علاوه بر امامت، مقام نبوت را نیز برای ائمه قائل می‌شود. این باور به دلیل تضاد با ضروری دین، یعنی ختم نبوت، زمینه‌ساز تکفیر شیعیان می‌شود. برای ارائهٔ پاسخ، نخست با بررسی پیشینهٔ نبی‌انگاری و هم‌چنین اختلاف

اثبات ضرورت وجود حجت الاهی در پرتو آیات 3 تا 5 سوره مبارکه دخان

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 1 دقیقه)

195b

چکيده

مسئله «ضرورت وجود حجت الاهی در تمامی زمان­ها»، یکی از مهم­ترین آموزه­های قرآنی است. این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی، به اثبات ضرورت وجود حجت الاهی بر مبنای آیات ابتدایی سوره دخان پرداخته است. این آیات، سنت «تفریق سالیانه امور» در شب قدر را به عنوان یکی از افعال ربوبی معرفی كرده است. جایگاه و چگونگی نقش­آفرینی حجت الاهی در فرآیند تحقق سنت مذکور، مسئله اصلی این پژوهش است. پاسخ به این مسئله، علاوه بر اثبات ضروت وجود حجت الاهی، نقش واقعی ایشان را در شب قدر مشخص می­كند. بر اساس یافته­های

رفتارشناسی جریان نفاق در دشمنی با خلافت امیرمؤمنان(ع): بررسی موردی مقطع تاریخی آیهٔ «انذار»

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 1 دقیقه)

241b

 چکیده

شکل‌گیری جریان نفاق با هدف تغییر ساختار حاکمیت سیاسی، اجتماعی و فرهنگی اسلام بوده است. بر این اساس تمرکز تحقیق حاضر بر روی جریان نفاقی است که چنین هدفی را دنبال می‌کردند. محور اصلی این جریان نفاق، گروه منافقان مکی و به تعبیر قرآن، بیماردلان، بوده است. این گروه با هدف دستیابی به قدرت اسلام، خود را ظاهر می‌کنند، اما با معرفی جانشین پیامبر(ص) از همان سال‌های اولیهٔ بعثت توسط رسول خدا(ص)، برای دستیابی به اهداف خود با ایشان و جانشین معرفی‌شده، دشمنی منافقانه‌ای را برنامه‌ریزی و اجرا

مانایی اعتبار ادله امامت، در زمان غیبت (ضرورت امامت، حقیقتی فراتر از عصر حضور)

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 1 دقیقه)

188b

چکيده

در اندیشه روشن امامیه، وجود امام، بعد از نبوت، به ادله عقلی و نقلی، ضروری است؛ اما در این بین یکی از شبهات مطرح این است که آن­ضرورت و انتفاع از آن مرجعیت علمی در عصر غیبت، چگونه توجیه پذیر است و استواری و کارآمدی این ادله، در دوره غیبت چه اندازه است؟ به منظور تثبیت باور امامت و تقویت اعتقاد به مهدویت و به تبع آن، نگاهداشت آموزه‌های وحیانی؛ اعتبار این ادله به بازاندیشی و تحلیل خردورزانه نیاز دارد. این نوشتار با رویکردی عقلی و نقلی و با نگاهی به انگاره‌های تاریخی ناظر به واقع، پاسخ‌هایی

اهداف و انگیزه‌های نگارش تاریخ و سیره اهل ‌بیت (ع) از آغاز تا پایان قرن نهم

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 1 دقیقه)

222b

چکیده

مورخان و دانشمندان مسلمان، اعم از شیعه و سنی، از آغاز تاکنون، در معرفی و بیان سیره اهل ‌بیت توجه ویژه‌ای داشته‌اند. هر یک از این نویسندگان با توجه به مذهب و روحیه و فرهنگ خاص خود به خلق این آثار پرداخته‌اند. این مقاله در پی بررسی اهداف و انگیزه‌های نگارش تاریخ و سیره اهل ‌بیت، شامل فاطمه زهرا و دوازده امام (ع)، با تأکید بر مقدمه و دیباچه کتاب‌های نگاشته‌شده درباره اهل ‌بیت است. انگیزه‌های چهارگانه عاطفی، اعتقادی، سیاسی و علمی در تدوین این کتب، شناسایی شده است. در این بررسی مشخص شد

امامت اهل بیت علیهم السلام بر مبنای آیه مودت

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 1 دقیقه)

178b

چکیده

یکی از دلایل امامت امامان دوازدهگانه اهل بیت آیه مودت؛ آیه 23 سوره شوری:  قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَی و روایات مربوط به آن است. بر اساس این روایات، مقصود از «قربی» در آیه شریفه، امیرالمؤمنین علی، فاطمه زهرا و دیگر امامان از ذریه امیرالمؤمنین هستند.

این مطلب مورد اجماع شیعه امامیه است. شماری از عالمان اهل سنت نیز آن را به‌ویژه درباره اهل کسا پذیرفته‌اند. در این آیه شریفه، مودت خویشاوندان پیامبر به

بررسی منابع علم امام با تکیه بر روایات کتاب بصائر الدرجات

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 1 دقیقه)

221b

چکیده

بحث امامت و خلافت بعد از رسول‌الله، از قدیمی‌ترین بحث‌های تاریخ اسلام و در عین حال از مباحث مهم کلامی روز شمرده می‌شود. امامت و ولایت از ارکان و اصول اساسی نظام اعتقادی شیعه است، به گونه‌ای که نظام اعتقادی شیعه و پایداری، ثبات، حفظ و ترویج آن، همه در سایه امامت و ولایت تحقق می‌یابد. یکی از ویژگی‌هایی که امامت شیعه را از امامت دیگر مذاهب ممتاز می‌کند، علم خاص امام است. مکتب تشیع با توجه به نقش امام پس از پیامبر خاتم، که نقش هدایتی گسترده‌ای است و از ظاهر تا باطن جامعه و افراد آن را در

واكاوي و تحليل روايي از علم امام ع به لغات با رويکرد نقد مدعيان دروغين

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 1 دقیقه)

117c

چکيده

يکي از ويژگي‌هاي حجت‌هاي الاهي، دارابودن علم مخصوص امامت است. متکلمان و محدثان شيعه گستره‌هايي را براي اين علم تعريف کرده كه در ميان ديدگاه‌هاي آنان، حداقل‌ها و حداکثر‌هايي وجود دارد. آنچه مورد اتفاق شيعيان است، علم امام به حلال و حرام الاهي و معارف قرآني است که از جمله معارف قرآني، علم به قرائت صحيح مي‌باشد؛ اما در برخي موارد، مانند توانايي سخن گفتن به تمام زبان‌هاي دنيا، ميان متکلماني همچون شيخ مفيد و محدثاني مانند شيخ صدوق اختلاف ديدگاه وجود دارد. شيخ مفيد اين محدوده را واجب عقلي

بررسی و نقد نظریه نیابت پادشاهان صفوی از طرف امام زمان ع

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 1 دقیقه)

198b

چکيده

در اوایل حکومت صفوی، زمینه مساعدی در زمینه ادعای نیابت امام زمان برای پادشاهان صفوی وجود داشته است. برخی از صفویه شناسان غربی، با اطلاع از این شرایط و آرمان‌های پادشاهان صفوی برای تحقق استقرار مذهب تشیع، نظریه‌ای مطرح کرده‌اند که طبق آن، پادشاهان صفوی برای حکومت خود، ادعای نیابت از جانب حضرت خواهند کرد. با بررسی عوامل مختلفی که بر استدلال‌های این پژوهشگران تأثیرگذار بوده‌اند، نادرستی این نظریه به اثبات می‌رسد. در این پژوهش تلاش شده است، تصویری مناسب و صحیح از اعتقادات و ادعاهای

تحليل معناشناختي امامت در مکتب تفسيري علامه طباطبايي

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 1 دقیقه)

113c

چکيده

اصل «امامت»، از بنيادي‌ترين اصول مذهب اماميه است كه در ساحت‌هاي گوناگون تحليل شده است. علامه طباطبايي در اين زمينه تحليلي مبتني بر مابعدطبيعت متعالي صدرايي دارد که آن را به گونه ابتکاري در ساحت قرآن آشکارکرده است. در ميان مباني مابعدطبيعي اين مقوله قريب‌ترين آن‌ها، پذيرش ملکوت و وجه امري اشيا در برابر ناسوت و وجه خلقي اشيا است. بر اساس اين مبنا و تحليل، امامت به معناى مطلق هدايت نيست، بلكه به معناى هدايتى است كه به امر الاهى صورت مي‌گيرد؛ امري كه قرآن آن را «ملكوت» خوانده و وجه ديگرى