بازخوانی خطبه‌ای در مدح مولای متقیان امام على علیه السلام

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 1 دقیقه)

280b

 چکیده

صنعت نقوط، فنّی بلاغى است که از نخستین سده‌هاى ظهور اسلام وجود داشته است. این صنعت براى نخستین بار در کلام ‏امیرالمؤمنین علىعلیه السلام‏‎ ‎متجلّى شد؛ ایشان بدون یادداشت و فی‌البداهه، سخنانی بیان فرمودند که در آن فقط از حروف بی‌نقطه بهره ‏برده­اند. این صنعت که از مشکل­ترین و زیباترین صنایع در بلاغت به شمار مى‌رود در آثار عرب و فارسی زبانان قابل مشاهده است. نوشتار حاضر به معرفی و تصحیح خطبه‌ای بی‌نقطه در مدح امیرمؤمنان علیه السلام می‌پردازد که توسط علی‌قلی‌میرزا ‏اعتضادالسلطنه (از

تحلیل منطقی استدلال‌های خداشناسی حضرت علی(ع) در نهج‌البلاغه

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 1 دقیقه)

IMG ۲۰۲۰۰۳۰۹ ۲۲۳۹۰۹ 

چکیده
شناخت خداوند و چگونگی حصول آن از اموری است که درنهج‌البلاغه به شکل ویژه مورد عنایت حضرت علی (ع) قرار گرفته است. از نظر ایشان دسترسی به کنه ذات و صفات حق تعالی غیر ممکن است، اما از طریق علم حضوری و نیز علم حصولی به صفات او، می‌توان به شناخت خداوند نایل شد؛ هرچند این شناخت نیز بر حسب توانایی و استعداد افراد متغیر است. اسباب علم حضوری را فطرت و اسباب علم حصولی را براهینی چون حرکت، حدوث، نظم، غایی و إنی فراهم می‌سازد. در نوشتار حاضر بیانات امیر¬المؤمنین(ع) درباره ابواب خداشناسی، تحلیل و قالب‌های متعارف منطقی

فرود ستاره در خانه علی(ع)، میان باورپذیری و ناباوری

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 1 دقیقه)

273b

 چکیده

در شماری از روایت ها گزارش شده است پدیده ای آسمانی، که در این روایت ها با واژگان «کوکب» و «نجم» از آن یاد و به «ستاره» زبانزد شده است، در خانۀ علی(ع) فروافتاده است. در این روایت ها آمده است که پیامبر گرامی اسلام(ص) فرموده اند، هر که این ستاره در خانه اش فروافتد، جانشین ایشان خواهد بود. برخی با آوردن پاره ای از ایرادها، این روایت ها را برساخته خوانده اند. این جستار که به روش توصیفی- تحلیلی- انتقادی سامان یافته است، ایرادهای گفته شده را پاسخ داده و روشن کرده است که بر خلاف آنچه

تحلیل گفتمان انتقادی در نهج‌البلاغه بر اساس تئوری نورمن فرکلاف

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 1 دقیقه)
 
IMG ۲۰۲۰۰۳۰۹ ۰۰۱۴۲۶
چکیده
نظریه تحلیل گفتمان انتقادی از روش‌های نو و کیفی در بررسی متون است و به جای چیستی توصیف گفتمان، از چگونگی و چرایی تولید آن سخن می‌گوید. بر پایه¬ این نظریه، میان متن و زمینه¬ متن رابطه¬ تعاملی وجود دارد. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و بر پایه¬ تئوری فرکلاف، سعی دارد چگونگی تعامل گفتمان علوی با گفتمان خوارج را در سه سطح توصیف، تفسیر و تبیین بررسی کند. امام علی (ع) به منظور اقناع مخاطبان، نخست سرانجامِ تلخِ برون‌رفت از سلطه قدرتِ حاکم را بیان می‌کنند تا مانع تغییر ایدئولوژی یاران خود شوند و در گام بعد، باطل

بررسی تطبیقی میزان ارتباط سورۀ عادیات با امیرالمومنین(ع) در منابع فریقین

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 1 دقیقه)

263b

 چکیده

تفسیر صحیح سوره «عادیات»، یکی از فضائل امیرالمؤمنین(ع) را ثابت می‌کند. پژوهش حاضر می‌کوشد تا اختلاف‌های تفسیری سورۀ «عادیات» را حل کند. بدین منظور، براساس تفاسیر و سایر منابع فریقین که این واقعه را گزارش کرده‌اند، به مطالعۀ واژه‌ها و رفع تعارض روایات اسباب نزول این سوره پرداخته است. این مقاله با روش توصیفی - تحلیلی، با بررسی تطبیقی تفاسیر فریقین، به بررسی دیدگاه‌های موجود دربارۀ مصداق واژۀ «عادیات» پرداخته و به دنبال یافتن راه­ حل تعارض روایات اهل­ سنت، در زمینۀ اسباب نزول سورۀ

شیوه مدیریت حضرت علی علیه السلام در جامعه اسلامی عصر خلفا

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 1 دقیقه)

چکیده

مهم‌ترین دغدغۀ امامان شیعه (ع) در طول تاریخ دین اسلام، حفظ این دین بوده است. آنها در این زمینه از هیچ کوششی فروگذار نکردند. از جمله حضرت علی (ع) که تمام تلاش خود را برای حفظ اسلام به کار بست و در این راه، حتی از حق مسلم حکومت خویش گذشت؛ تا آنجا که حتی پس از رحلت پیامبر اسلام (ص)، با وجود اینکه خلفا حکومت جامعه را بر عهده گرفتند، علی (ع) به جای انزواطلبی، گوشه‌نشینی و واگذاری امور به دست آنها، غیرمستقیم در مدیریت جامعه اسلامی مشارکت می‌کرد؛ چراکه مدیریت، از جمله مهم‌ترین عواملی است که

صمدیت حق تعالی از بُعد توحیدشناختی در نگاه عرفانی امام علی(ع)

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 1 دقیقه)
 IMG ۲۰۲۰۰۳۱۲ ۲۱۵۴۳۷
چکیده
در برخی از بیانات امیرمؤمنان حضرت علی (ع) به چگونگی وجودی خداوند، که در عرفان اسلامی از او با عنوان «حقیقت مطلق وجود» و «حق مطلق» یاد می‌شود و از هر گونه تقید و محدودیتی منزه است، اشاره شده است. از آنجا که کتب عرفانی از بحث جامع نقلی ـ استدلالی برآمده از نطاق و فحوای بیانات ویژه حضرت در باب «توحید صمدی» حق تعالی خالی‌اند، پژوهش حاضر مسئله چگونگی وجودی حق تعالی از بُعد توحیدشناختی در نگاه عرفانی امام علی(ع) را با رویکرد اسنادی و به روش توصیفی ـ تحلیلی برمی‌رسد. با توجه به یافته‌های پژوهش، می‌توان گفت که حضرت

پیامدهای اقتصادی جنگ‌های دوران خلافت امام علی‌

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 1 دقیقه)

چکیده

جنگ‌های سه‌گانه‌ای که امام علی در دوره حاکمیت کوتاه‌مدت خود بدان گرفتار شد، پس از بحران رده، عمده‌ترین آشوب‌های داخلی جامعه اسلامی به شمار می‌رفت که تبعات سنگینی را بر نظام علوی تحمیل کرد. بررسی این جنگ‌ها، از آن حیث که به مثابه‌ عمده‌ترین عامل در ناامنی اقتصادی این دوره عمل کردند، اهمیت دارد. پرسش عمده‌ای که این مقاله می‌کوشد تا به تبیین آن همت گمارد، این است که جنگ‌های داخلی تا چه میزان بر ساختار اقتصادی حکومت امام علی اثرگذار شدند؟ یافته‌های این پژوهش که بر روش توصیفی ـ تحلیلی مبتنی

بررسی تأکیدات نهج‌البلاغه درباره حقوق اقلیت‌های دینی

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 1 دقیقه)

 IMG ۲۰۲۰۰۳۰۹ ۰۰۱۴۲۶

چکیده
در حکومت پیامبر اکرم (ص) اقلیت‌های دینی، شامل مسیحیان، یهودیان و مجوسیان، جزئی از جامعه اسلامی محسوب شدند و این تلفیق برگرفته از دستور خداوند در قرآن، همچون آیات 8 و 9 سوره مبارکه ممتحنه، انجام گرفت همان¬گونه که در سیره و احادیث امامان معصوم (ع) نیز قابل مشاهده است؛ از جمله نامه امیرمؤمنان علی (ع) به مالک اشتر در نهج‌البلاغه که مستندی متقن از دستورات و تأکیدات مهم، همچون رعایت عدالت اجتماعی و برخورد همراه با مهر و عطوفت کارگزاران حکومت با اقلیت‌های دینی است. حضرت همچنین لزوم انجام تکالیف اقلیت‌ها، مانند

نقد رویکرد ابن‌تیمیه در منهاج السنه در باب مقام علمی امام علی (ع) بر اساس متون اهل سنت

(مدت زمان لازم جهت مطالعه: 1 دقیقه)

چکیده
ابن‌تیمیه در منهاج السنة با در پیش‌گرفتن شیوه انکار و تضعیفِ اسناد روایات یا منحرف‌کردن خطاب روایات از علی (ع) و توجه‌دادن آن به اشخاص دیگر، در صدد بی‌پایه و اساس نشان‌دادن نظر شیعیان، درباره مقام علمی علی (ع) برآمده است، تا جایی که در این مسیر با تکیه بر روایات جعلی و غیرواقعی، نهایت تلاش خود را کرده تا مقام علمی صحابه را بر علی (ع) رجحان دهد؛ لذا در این نوشتار بر آنیم با توجه به فراوانی منابع و ثبت وقایع تاریخی در لابه‌لای متون اهل سنت، حقیقت را که خلاف گفته‌های ابن‌تیمیه است، ثابت